Buitenbaarmoederlijke zwangerschap – medicatie (methotrexaat)

In het kort

De gynaecoloog heeft je verteld dat je een buitenbaarmoederlijke zwangerschap hebt. Je hebt gekozen voor de behandeling met het medicijn methotrexaat. Dit medicijn krijg je door middel van een eenmalige injectie. Daarna zal wekelijks het zwangerschapshormoon in je bloed gecontroleerd worden. Gemiddeld duurt het 6-8 weken voordat het zwangerschapshormoon uit je bloed verdwenen is. Daarna zijn de controles klaar. Je mag pas weer zwanger worden drie maanden na de injectie met methotrexaat. Gebruik tot die tijd dus goede anticonceptie.

Op deze pagina lees je

  • Hoe werkt het medicijn methotrexaat?
  • Wat gebeurt er tijdens de behandeling?
  • Welke bijwerkingen kun je ervaren?
  • Welke controleafspraken krijg je?
  • Wanneer kun je weer een menstruatie verwachten?
  • Heeft het medicijn invloed op een volgende zwangerschap?
  • Wat is het advies voor anticonceptie?
  • Welke emoties kun je ervaren?
  • Wanneer moet je contact opnemen?

Hoe werkt het medicijn methotrexaat?

Methotrexaat remt snel delende cellen. Het wordt gebruikt als medicijn voor behandeling van kanker of reumatoïde artritis. Bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap gebruik je het medicijn maar éénmaal of een paar keer achter elkaar. Minder vaak dus dan bij de andere ziektes. Daarom zijn de bijwerkingen ook minder ernstig. Methotrexaat stopt de groei van de buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Je lichaam breekt het weefsel van de buitenbaarmoederlijke zwangerschap daarna af. Een week na de behandeling met methotrexaat wordt er gekeken of het zwangerschapshormoon in je bloed goed daalt. Wanneer het zwangerschapshormoon daalt, weet je dat de medicatie heeft gewerkt.

Wat gebeurt er tijdens de behandeling?

De arts of verpleegkundige geeft het medicijn via een injectie in de bil. Direct na de injectie kun je weer naar huis. Een week later wordt opnieuw bloed afgenomen. Er zijn dan twee opties, namelijk

  • Als het zwangerschapshormoon goed daalt, dan werkt het medicijn. Bij 75-90% van de vrouwen die methotrexaat krijgen werkt het goed.
  • Als het zwangerschapshormoon niet daalt of te weinig is gedaald bespreekt de arts of er opnieuw methotrexaat gegeven kan worden of dat je alsnog een operatie moet ondergaan.

Welke bijwerkingen kun je ervaren?

Je kunt bijwerkingen ervaren van de behandeling. Deze bijwerkingen kunnen zo’n 1-2 weken aanhouden. Veel voorkomende bijwerkingen bij het gebruik van methotrexaat zijn

  • misselijkheid
  • diarree
  • huiduitslag
  • jeuk
  • hoofdpijn
  • moeheid

Als je het medicijn vaker achter elkaar hebt gekregen kan dit invloed hebben op je leverfunctie, nierfunctie en beenmergfunctie. In dat geval moet je bloed worden gecontroleerd.

Welke controle afspraken krijg je?

Na de injectie krijg je elke week een controle afspraak. Er wordt elke week bloed geprikt tot het zwangerschapshormoon helemaal uit je bloed is verdwenen. Dit duurt gemiddeld 6-8 weken. Maar soms duurt het ook langer, oplopend tot drie maanden. Het medicijn werkt goed als na één week het zwangerschapshormoon meer dan 15% gedaald is.

Daalt het zwangerschapshormoon minder snel dan verwacht bij de eerste of bij latere controles?
Dan zal de arts met je bespreken om opnieuw methotrexaat te geven. De behandeling kan tot vier keer herhaald worden). De arts kan ook voorstellen dat je alsnog een operatie moet ondergaan.

Wanneer kun je weer een menstruatie verwachten?

Het duurt zo’n 6-8 weken tot het zwangerschapshormoon uit je lichaam verdwenen is. Nadat het zwangerschapshormoon verdwenen is duurt het 4-6 weken tot je weer een menstruatie krijgt. Let op: twee weken voor je eerste menstruatie heb je een eisprong en kun je dus al weer zwanger worden.

Heeft het medicijn invloed op een volgende zwangerschap?

Het medicijn beïnvloedt niet de kans om in de toekomst zwanger te worden. Wel is het strikte advies om de eerste drie maanden niet zwanger te worden. Het medicijn kan namelijk ernstige gevolgen hebben op de ontwikkeling van een nieuwe baby en zorgen voor aangeboren afwijkingen. Na drie maanden weet je zeker dat het medicijn helemaal uit je lichaam is en is dit risico er niet meer.

Wat is het advies voor anticonceptie?

Omdat het medicijn nog drie maanden aanwezig blijft in je lichaam, wordt er geadviseerd goede anticonceptie te gebruiken in de drie maanden na de (laatste) injectie. Welke anticonceptie je wilt gebruiken hangt af van je eigen voorkeuren. Natuurlijk heb je altijd de mogelijkheid om voor condooms te kiezen. Bespreek het met je arts wanneer je liever de pil, een spiraal of een implanon (staafje) wilt gebruiken. In dat geval kun je een afspraak maken hiervoor bij de gynaecoloog of huisarts.

Welke emoties kun je ervaren?

Je hebt nu definitief gehoord dat de zwangerschap niet goed is en er een behandeling nodig is. Dit is een emotioneel bericht. Was de zwangerschap erg gewenst? Was je onverwacht zwanger en net aan het idee gewend? Voelde je al dat het niet goed ging of kwam de nare boodschap onverwacht?
Heb je al een kind of heb je al vaker een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of miskraam gehad? Heb je lang gewacht op deze zwangerschap en was het misschien de laatste kans voor je gevoel?
Iedereen reageert anders op dit bericht. Uit je meteen je gevoelens of stop je je verdriet eerst weg? Hoe reageert je partner? Of als je deze informatie als partner leest, hoe reageer jij? En hoe ga je met elkaar om? Hoe ga je met je omgeving om? Hoe gaat je omgeving met jou om?

Hoe dan ook, jullie gevoelens zijn belangrijk. Veel vrouwen en hun partners ervaren een zwangerschap die niet goed loopt als een grote teleurstelling. Je kunt je boos en opstandig voelen. Je kunt je schuldig voelen en verdrietig. Het kan ook zijn dat het niet zo heftig voor je is. Hoe je gevoel ook is, schaam je er niet voor en praat er met anderen over als jij eraan toe bent. Praat er met je arts over en ook met de bedrijfsarts als je meer tijd nodig hebt om te herstellen dan de standaardtijd die hiervoor wordt gegeven.

Wanneer moet je contact opnemen?

Je moet direct contact opnemen bij

  • ernstige buikpijn
  • snelle hartslag
  • hevig zweten
  • plotse pijn bij de schouderbladen
  • misselijkheid
  • overgeven
  • flauwvallen

De arts geeft je een telefoonnummer dat je dag en nacht kunt bellen met deze klachten. Zorg ervoor dat je iemand kunt bellen om je te helpen als je plots klachten krijgt. Vaak kun je in zo’n geval niet meer alleen naar het ziekenhuis.

Meer onderwerpen