Informatie voor vrouwen die een sterilisatie overwegen

Als je zeker bent dat je geen kinderen (meer) wilt krijgen, kun je kiezen voor een sterilisatie . Bij een sterilisatie worden je eileiders afgesloten of verwijderd. Eileiders zijn de verbinding tussen de baarmoeder en de eierstokken. In de eierstokken groeien eicellen. Een keer per maand springt er een eitje en dit eitje kan bevrucht worden door een zaadcel. Zaadcellen komen bij seks terecht in de vagina en kunnen via de baarmoeder en de eileiders naar het eitje zwemmen.

Bij een sterilisatie worden je eileiders afgesloten of verwijderd. Hierdoor kunnen zaadcellen niet meer bij de eicel komen en kan de eicel niet worden bevrucht. Je kunt dan niet meer zwanger worden. De eierstokken blijven na een sterilisatie nog steeds hun werk doen. Ze blijven eicellen en vrouwelijke hormonen maken. De eicellen kunnen nu alleen niet meer door de eileider. Daardoor komen de eicellen in de buikholte terecht. Je lichaam ruimt deze eicellen uit zichzelf op.

Er zijn verschillende manieren waarop een sterilisatie kan worden uitgevoerd. Een sterilisatie kan zowel bij mannen als bij vrouwen worden uitgevoerd.

Laparoscopische sterilisatie

Bij een laparoscopische sterilisatie sluit de gynaecoloog de eileiders af met ringetjes of met clips. Via een sneetje in de buik gaat de gynaecoloog met een camera de buik in om de baarmoeder, eierstokken en eileiders goed te zien. Via een sneetje onder in de buik plaatst de gynaecoloog de clips/ringen over beide eileiders. De eileiders zijn daarna meteen  afgesloten. Je kan vanaf de operatie niet meer zwanger worden.

De ingreep zelf duurt ongeveer een half uur. Tijdens deze operatie ben je onder narcose.

Verwijderen eileiders

Bij een sterilisatie kunnen de eileiders ook helemaal worden weg gehaald. Via een sneetje in de buik gaat de gynaecoloog met een camera de buik in om de baarmoeder, eierstokken en eileiders goed te zien. Via een sneetje onder in de buik en een sneetje aan de zijkant van je buik brengt de gynaecoloog een tangetje en schaartje in de buik. Hiermee worde de eileiders losgemaakt en daarna uit de buik gehaald. Je kan vanaf de operatie niet meer zwanger worden

Het verwijderen van de eileiders kan de kans op eierstokkanker verkleinen. Voor meer informatie hierover zie:

De gynaecoloog bespreekt met je wat de voor- en nadelen zijn en welke manier van steriliseren het beste bij jou past.

Sterilisatie bij mannen

Mannen kunnen ook worden gesteriliseerd. Dit heet vasectomie. Bij mannen is dit een kleine ingreep onder plaatselijke verdoving. De uroloog bindt de zaadleiders af en knipt ze door. Ook bij mannen is dit een definitieve vorm van anticonceptie. Als je spijt hebt van je sterilisatie is een hersteloperatie mogelijk, maar dit is niet eenvoudig en werkt niet altijd.

• Na een sterilisatie kan je niet meer zwanger worden en heb je dus geen anticonceptie meer nodig.
• Je hoeft geen hormonen te gebruiken als je dat niet wil
• Een sterilisatie heeft geen invloed op je hormonen. Je eierstokken blijven hormonen maken.
• Een sterilisatie is een zeer betrouwbaar. De kans dat je na een sterilisatie toch zwanger wordt, is erg klein.

• Omdat je een operatie ondergaat, bestaat er een kans op complicaties tijdens en na de ingreep
• Een sterilisatie is bedoeld als definitieve vorm van anticonceptie. Het is erg moeilijk en heel vaak niet mogelijk om een sterilisatie ongedaan te maken. Het is daarom belangrijk dat je zeker weet dat je geen kinderen (meer) wilt.
• Een sterilisatie zit niet in het basispakket van je zorgverzekering. Je hebt een aanvullende verzekering nodig
• Net als bij alle andere vormen van anticonceptie blijft er een kleine kans bestaan dat je toch zwanger wordt

Bij iedere anticonceptie blijft er een zeer kleine kans op een zwangerschap.

Kans op zwangerschap na een sterilisatie van de vrouw

Na een  sterilisatie van de vrouw worden 2 tot 5 per 1.000 vrouwen zwanger. Dit betekent dat in een groep van 1.000 vrouwen die een  sterilisatie hebben gehad er 2 tot 5 vrouwen zwanger worden daarna. De redenen hiervoor zijn verschillend. Het ringetje/clip dat bij een laparoscopische sterilisatie wordt geplaatst, kan van de eileider afglijden, zelfs als deze  goed is geplaatst. Ook kunnen de eileiders weer aan elkaar groeien waardoor er opnieuw een doorgang ontstaat voor de zaadcellen.

Kans op zwangerschap na sterilisatie bij de man

Wanneer de man wordt gesteriliseerd, bestaat er een zeer kleine kans dat de vrouw alsnog zwanger wordt. Per 1.000 vrouwen van wie de partner is gesteriliseerd, worden 0,5 tot 1 vrouw toch zwanger daarna.

Heb je in het verleden een hysteroscopische sterilisatie gehad?

In het verleden werd ook sterilisatie met Essure-veertjes uitgevoerd. Deze sterilisatie werd gedaan met een kijkoperatie in de baarmoeder (hyseroscopie) Hierbij werden kleine veertjes in de eileiders geplaatst. Essure wordt sinds 2017 niet meer gebruikt voor sterilisaties.

Ben je in het verleden gesteriliseerd met Essure-veertjes? Lees dan meer op de pagina Essure-veertjes: klachten en laten verwijderen.

Vrouwen die een sterilisatie krijgen, zijn er zeker van dat zij geen kinderwens (meer) hebben. Toch komt het voor dat sommige vrouwen en/of hun partners spijt krijgen van hun beslissing. Meestal is dit vanwege een nieuwe relatie. Zes van de honderd vrouwen krijgt spijt van een sterilisatie. Dit is vaker zo bij jonge vrouwen, en vrouwen die geen kinderen hebben.  Denk daarom goed na over je beslissing voor een sterilisatie.

Deze tekst is gemaakt door de Commissie Patiëntencommunicatie van de NVOG. Zij kregen hulp en goedkeuring van de NVOG-werkgroep Gynaecologische Endoscopie.

Deze tekst voldoet aan de richtlijn Sterilisatie van de vrouw.

Publicatiejaar: 2026