Er is iets foutgegaan!

Geen onderwerp gevonden met dit ID.

In het kort

  • De overgang is een natuurlijke periode in het leven van een vrouw. Het begint tussen uw 40e en 60e jaar.
  • U kunt eerst onregelmatig en vaak heviger ongesteld worden. Uiteindelijk wordt u niet meer ongesteld.
  • U kunt korte warmte-aanvallen (opvliegers) krijgen en ineens gaan zweten.
  • Het duurt langer voor uw vagina vochtig wordt.
  • De huid van uw vagina wordt dunner.
  • Andere klachten zijn bijvoorbeeld slaapproblemen of somber of boos zijn.
  • Gezond eten, genoeg bewegen en genoeg slapen helpen u om fit te blijven.

Wat is de overgang?

De overgang is een natuurlijke periode in het leven van een vrouw. Het is de overgang van vruchtbaar zijn naar niet meer vruchtbaar zijn. Uiteindelijk wordt u niet meer ongesteld.

Vaak worden ‘overgang’ en ‘menopauze’ door elkaar gebruikt. Toch is het niet hetzelfde:

  • De menopauze is uw laatste ongesteldheid. Gemiddeld is dat bij vrouwen als ze 51 jaar zijn. Rokers hebben de laatste ongesteldheid vaak zo’n 2 jaar eerder.
  • De overgang is de hele periode om de laatste ongesteldheid heen.

De overgang kan beginnen tussen uw 40e en 60e jaar.

1 op de 100 vrouwen komt te vroeg in de overgang, al voor ze 40 jaar zijn.

Wat merk ik van de overgang?

20 van de 100 vrouwen hebben geen klachten door de overgang.
80 van de 100 vrouwen wel. Bij sommige vrouwen zijn de klachten niet erg, bij andere zijn ze ernstiger.

De overgang kan de volgende klachten geven:

Verandering in ongesteldheid

  • U wordt onregelmatig ongesteld, met kortere of langere tijd ertussen.
  • U bent langer of korter ongesteld dan normaal.
  • U kunt erger ongesteld worden en meer bloed verliezen. Bij sommige vrouwen wordt het juist minder.
  • Andere klachten van ongesteld zijn kunnen veranderen. Denk aan buikpijn, rugpijn of hoofdpijn. U kunt ze voor het eerst hebben. Of ze kunnen erger worden dan eerder, of minder erg.

U kunt een afspraak maken met de huisarts als u heftig bloedt. De kans is groot dat het door de overgang komt. Maar soms komt het door bijvoorbeeld een vleesboom of poliepen.

Warmte-aanvallen (opvliegers)

  • U krijgt warmte-aanvallen. Ze komen opeens en duren kort. Dit noemen we opvliegers.
  • Uw gezicht, hals en/of borst worden rood.
  • U kunt opeens veel gaan zweten. Ook ’s nachts.

Klachten van de vagina

  • U kunt nog net zo opgewonden raken. Het duurt alleen langer. Het duurt dus ook langer voor uw vagina vochtig wordt.
  • Vrijen voordat uw vagina vochtig is, kan een branderig gevoel geven of pijn doen.
  • De huid van uw vagina wordt dunner. Dit kan zorgen voor droogheid, jeuk, irritatie en meer vocht en slijm (afscheiding).

Andere klachten door de overgang

  • U kunt vaker somber of boos zijn.
  • U kunt pijn krijgen in spieren en gewrichten.
  • Uw hart kan ineens snel gaan kloppen in rust (hartkloppingen).
  • U kunt wat vergeetachtiger zijn en moeite hebben met uw aandacht ergens bij houden.

Gevolgen van klachten door de overgang

De klachten door de overgang kunnen weer zorgen voor andere klachten:

  • Verliest u veel bloed? U kunt bloedarmoede krijgen. Klachten zijn bijvoorbeeld moe of duizelig zijn.
  • Heeft u ’s nachts opvliegers en last van zweten? Als u daardoor slecht slaapt, kunt u moe en geïrriteerd zijn.
  • Krijgt u opvliegers? Dan kunt u zich onzeker voelen of bang zijn dat het gebeurt op een onhandig moment.
  • Vindt u het moeilijk dat het langer duurt om opgewonden te raken? Dan heeft u misschien minder zin om te vrijen.

Kijk voor adviezen bij Ik wil goed omgaan met klachten door de overgang.

Hoe ontstaat de overgang?

  • De eicellen in uw eierstokken gaan op tussen de leeftijd van 40 en 60 jaar.
  • Als er geen eitje meer loskomt, maakt uw lichaam minder oestrogeen aan. Dit is een vrouwelijk hormoon.
  • Het slijmvlies van uw baarmoeder groeit daardoor anders dan eerst. Sneller of langzamer. U wordt daarom vaker of minder vaak ongesteld.
  • Opvliegers ontstaan ook doordat uw lichaam minder oestrogeen maakt. Het warmte-centrum van uw hersenen moet daaraan wennen. Uw lichaam krijgt soms ineens seintjes dat het moet opwarmen, terwijl dat niet zo is.

Hoe ontstaat de overgang bij vrouwen jonger dan 40 jaar?
De oorzaak voor een vroege overgang kan zijn:

  • erfelijkheid: u heeft bijvoorbeeld een fout in een gen waardoor u vroeger in de overgang komt
  • een behandeling met chemotherapie of radiotherapie
  • een operatie om de eierstokken weg te halen
  • een ontsteking van de bijnier (zoals de ziekte van Addison). Dit komt bijna nooit voor.

Meestal is het niet duidelijk wat de oorzaak is van een vroege overgang.

Zwangerschap voorkomen in de overgang

Ook als u onregelmatig ongesteld bent, kunt u nog zwanger worden. Als u dat niet wilt, gebruik dan een voorbehoedmiddel tot 1 jaar na uw laatste ongesteldheid. Zoals condooms of het spiraaltje.

Meestal kunt u stoppen met een voorbehoedmiddel als u 52 jaar bent. Het komt bijna nooit voor dat vrouwen dan nog zwanger worden.

Medicijnen in de overgang

De adviezen kunnen u helpen om goed met uw klachten om te gaan.

Heeft u toch nog veel last? Bespreek het met uw huisarts. Bijvoorbeeld als u slecht slaapt en u daardoor overdag weinig kunt doen.
Het is mogelijk om hormonen te gebruiken tegen de klachten. Bespreek de voordelen en nadelen van deze middelen met uw huisarts.
U beslist samen wat het beste is voor u. Het helpt om dit gesprek met uw huisarts goed voor te bereiden.

Hoe gaat het verder in de overgang?

Heeft u klachten van de overgang? Meestal duurt het vanaf uw laatste ongesteldheid niet langer dan 5 jaar voordat de klachten minder worden.

In de jaren na uw laatste ongesteldheid wordt uw bot zwakker. Kijk bij botontkalking (osteoporose) voor adviezen om sterke botten te houden.

Ook heeft u steeds iets meer kans op hart- en vaatziekten, hoe ouder u wordt. Bespreek dit met uw huisarts. Hij of zij kan u helpen om daar wat aan te doen.

Meer informatie over de overgang

Contact met vrouwen die ook in de overgang zijn: Stichting Vuurvrouw

We hebben deze tekst gemaakt met:

Meer onderwerpen