Er is iets foutgegaan!

Geen onderwerp gevonden met dit ID.

In het kort

  • Hormonen kunnen helpen bij klachten door de overgang.
  • Er zijn middelen met hormonen voor als u alleen klachten van uw vagina heeft.
  • Er zijn ook middelen met hormonen tegen opvliegers en zweten.
  • Het duurt meestal 3 maanden voor de hormonen goed werken.
  • Sommige middelen maken uw kans op ziektes iets groter. Zoals trombose, een hartinfarct of een beroerte.
  • Bij lang gebruik heeft u ook iets meer kans op borstkanker of baarmoederkanker.
  • Als u geen hormonen mag gebruiken, dan kunt u een medicijn zonder hormonen proberen. Of bijvoorbeeld een behandeling bij een psycholoog. 
  • Bespreek met uw arts wat er mogelijk is voor u.

Wat zijn klachten door de overgang?

De volgende klachten door de overgang komen vaak voor:

  • U wordt onregelmatig ongesteld, met kortere of langere tijd tussen ongesteld zijn. U kunt ook meer bloed verliezen, of soms juist minder. Uiteindelijk stopt de ongesteldheid helemaal.
  • U kunt warmte-aanvallen krijgen (opvliegers). Ze komen opeens en duren kort. Uw gezicht, hals en/of borst worden rood. U kunt opeens veel gaan zweten, ook ’s nachts.
  • U kunt nog net zo opgewonden raken. Het duurt alleen langer. Het duurt dus ook langer voor uw vagina vochtig wordt. Vrijen voordat uw vagina vochtig is, kan een branderig gevoel geven of pijn doen.

Andere klachten door de overgang zijn:

  • vaker somber of boos zijn
  • pijn in spieren en gewrichten
  • snel kloppen van het hart (hartkloppingen) in rust
  • vergeetachtiger zijn en moeite hebben uw aandacht ergens bij te houden

De klachten kunnen weer zorgen voor andere klachten, zoals:

  • bloedarmoede, waardoor u moe of duizelig kunt zijn
  • slaapproblemen
  • onzeker zijn
  • minder zin om te vrijen

Een behandeling met hormonen in de overgang

Heeft u veel last van klachten door de overgang? Dan kunt u nadenken over een behandeling met hormonen. Bijvoorbeeld als u uw normale taken en activiteiten niet meer kunt doen. Of als u slecht slaapt en daardoor de hele tijd erg moe bent.

Bespreek dit met uw arts. Hij of zij kan u vertellen over de verschillende behandelingen en de voordelen en nadelen.

Welk middel geschikt is voor u, heeft te maken met:

  • welke klachten u precies heeft
  • of u uw laatste ongesteldheid al heeft gehad
  • of u andere ziektes of problemen heeft, zoals:

Het duurt meestal 3 maanden voor hormonen voor de overgang goed werken.

Hormonen bij klachten van de vagina

Heeft u alleen last van klachten van de vagina? Dan kunt u kiezen voor een crème of pil die u in uw vagina moet inbrengen. Dit maakt de klachten minder, zoals irritatie, jeuk en meer vocht en slijm (afscheiding). Het helpt soms ook tegen een droge vagina.

Er zijn 2 soorten medicijnen die vaak gebruikt worden bij klachten van de vagina tijdens de overgang. Meestal begint u met estriol in de vagina. Als dit niet goed helpt, kunt u estradiol in de vagina proberen. Estriol en estradiol zijn twee soorten van het vrouwelijke hormoon oestrogeen.

Bij klachten van de vagina krijgt u een zwakke vorm of kleine hoeveelheid van deze hormonen. Daarom beschermen ze niet tegen zwangerschap. En helpen ze niet bij andere klachten, zoals opvliegers of zweten.

Hormonen bij opvliegers en zweten

Middelen met estradiol kunnen helpen tegen opvliegers en zweten. Estradiol is een vrouwelijk hormoon. Het zorgt ervoor dat u minder opvliegers krijgt en dat de opvliegers minder heftig zijn. Klachten van de vagina worden vaak ook minder.

Estradiol geeft wel iets meer kans op baarmoederkanker. Daarom krijgt u er een hormoon bij dat daartegen beschermt. Dit is het hormoon progestageen. Er zijn verschillende soorten progestageen.

Als uw baarmoeder is weggehaald, dan heeft u geen kans op baarmoederkanker. U krijgt daarom een middel met alleen estradiol. Dit middel maakt ook uw kans op borstkanker iets kleiner.

Pillen met estradiol en een progestageen

U kunt pillen krijgen met estradiol en progestageen. Er zijn verschillende soorten progestageen. Deze 2 middelen zijn het meest veilig:

  • estradiol met natuurlijk progesteron
  • estradiol met dydrogesteron

De middelen beschermen niet tegen zwangerschap. Tot 1 jaar na uw laatste ongesteldheid moet u daarom ook een voorbehoedmiddel gebruiken, zoals condooms.

Pillen, pleisters, spray of gel met alleen estradiol

Er zijn ook middelen met alleen estradiol. Dit zijn:

  • pillen (estradiol om in te nemen)
  • of iets voor op uw huid: pleisters, een spray of een gel (estradiol op de huid)

Ze helpen allemaal goed tegen opvliegers en zweten.

De pleisters, spray en gel kunnen ook helpen bij somber en boos zijn of minder zin in vrijen.

Pleisters, een spray of gel zijn meestal het veiligst als 1 of meer van deze dingen voor u klopt:

Bespreek het met uw arts als dit bij u zo is.

De middelen met alleen estradiol zijn geschikt:

  • als uw baarmoeder is weggehaald
  • als u daarbij een pil met progestageen gebruikt
  • als u een hormoonspiraaltje heeft. Het spiraaltje geeft namelijk een progestageen af (levonorgestrel spiraaltje). Dat beschermt tegen baarmoederkanker.

Als u estradiol gebruikt in de overgang, dan krijgt u elke 3 jaar een nieuw spiraaltje.

Wat zijn mogelijke bijwerkingen en risico’s van hormonen?

Pillen en crèmes voor in de vagina

Pillen en crèmes voor in de vagina geven bijna nooit overgevoelige reacties.

U kunt ze veilig een paar jaar gebruiken. Ze geven geen risico’s voor uw gezondheid.

Pillen met estradiol en een progestageen

  • In de eerste maanden houdt uw lichaam soms meer vocht vast. U kunt dan last hebben van gevoelige borsten, hoofdpijn en misselijkheid.
  • U kunt (weer) bloed verliezen. Dit verschilt per persoon en per soort pil.
  • U heeft iets meer kans op klonten bloed in een bloedvat. Dit heet trombose. Voorbeelden zijn een trombosebeen of een longembolie. De kans blijft heel klein.
  • U heeft iets meer kans op een beroerte. De kans blijft heel klein.
    De kans kan veel groter zijn als u rookt of als u een hoge bloeddruk of te hoog cholesterol heeft.
  • Ongeveer 10 van de 100 vrouwen van 50 jaar of ouder krijgt borstkanker, zonder dat ze hormonen gebruiken. Hormonen kunnen die kans iets groter maken, maar dat hoeft niet. Het verschilt per soort hormoon:
    • Pillen estradiol met natuurlijk progesteron: er is geen bewijs dat de kans op borstkanker groter wordt.
      Als u het langer dan 5 jaar gebruikt, heeft u wel iets meer kans op baarmoederkanker.
    • Pillen estradiol met dydrogesteron: als u het langer dan 5 jaar gebruikt, heeft u mogelijk iets meer kans op borstkanker.
    • Pillen estradiol met een ander soort progestageen: ook als u deze korter dan 5 jaar gebruikt, heeft u mogelijk iets meer kans op borstkanker.

Als u stopt met de pillen, worden de risico’s weer steeds kleiner. Na 2 jaar is de kans op ziektes weer hetzelfde als voordat u hormonen gebruikte.

Pillen, pleisters, spray of gel met alleen estradiol

  • Bij pillen heeft u iets meer kans op klonten bloed in een bloedvat. Dit heet trombose. De kans blijft klein.
    Bij pleisters, spray of gel is er geen grotere kans op trombose.
  • U heeft iets meer kans op een beroerte. De kans blijft heel klein. De kans kan veel groter zijn als u rookt of als u een hoge bloeddruk of te hoog cholesterol heeft.
  • U heeft geen grotere kans op een hartinfarct.
  • De kans op borstkanker en baarmoederkanker kan iets groter zijn. Dit verschilt per soort progestageen dat u erbij gebruikt.

Als u geen baarmoeder meer heeft, gebruikt u er geen progestageen bij. Uw kans op borstkanker is dan zelfs iets kleiner.

Stoppen met roken
Roken maakt de kans op veel ziektes groter. Als u hormonen gebruikt, kan die kans nog groter worden.

Wilt u de kans zo klein mogelijk maken dat u een ziekte krijgt? Dan is het belangrijk dat u probeert te stoppen met roken. Dat is niet altijd makkelijk. Als u wilt, kunt u begeleiding krijgen. Begeleiding maakt de kans groter dat het lukt.

Hoe zit het met de pil?
De anticonceptiepil beschermt tegen zwangerschap en kan helpen tegen veel bloed verliezen.

In de overgang kunt u de pil beter niet slikken. Artsen raden dat af. In de pil zit namelijk een sterk soort vrouwelijk hormoon (ethinylestradiol). De kans op trombose en borstkanker is daarom bij de pil veel groter dan bij hormonen voor de overgang. Vooral als u de pil slikt boven uw 52e of als u hem langer dan 10 jaar slikt boven uw 40e.

Als u geen hormonen mag gebruiken

Sommige vrouwen mogen geen hormonen gebruiken. Bijvoorbeeld als u borstkanker heeft of heeft gehad. Of als u al 10 jaar niet meer ongesteld bent geweest.

Uw arts bespreekt met u wat er mogelijk is, zoals:

  • Een medicijn dat ook kan helpen bij depressie, zoals fluoxetine of citalopram. Het kan helpen bij somber of boos zijn. Het werkt niet bij iedereen. Mogelijke bijwerkingen in het begin zijn: misselijk zijn, diarree, hoofdpijn, suf en duizelig zijn, en slaapproblemen. Deze bijwerkingen gaan meestal weg binnen een paar weken.
  • Behandeling bij de praktijkondersteuner of een psycholoog. Met hem of haar praat u over uw klachten. Met oefeningen leert u op een andere manier naar uw klachten te kijken. U leert er beter mee omgaan. Dit heet cognitieve gedragstherapie.
  • Acupunctuur. Sommige vrouwen kunnen minder vaak en minder heftige opvliegers krijgen door traditionele acupunctuur. Sommige vrouwen vinden de kwaliteit van hun leven ook beter met acupunctuur.

Sommige vrouwen proberen bijvoorbeeld kruiden, vitaminepillen of alternatieve behandelingen. Er is weinig of geen bewijs dat dit werkt. Het kan soms zelfs schadelijk zijn. Artsen raden het daarom meestal niet aan.

U kunt ook proberen gezond te leven en andere adviezen voor uw leefstijl te volgen.

Denkt u toch na over andere middelen of behandelingen? Bespreek dit met uw arts. Hij of zij kan samen met u nadenken over wat u misschien veilig kunt proberen.

Hoe gaat het verder als u nadenkt over hormonen?

U bekijkt samen met uw huisarts wat het beste is voor u. Het helpt om dit gesprek met uw huisarts goed voor te bereiden.

Meer informatie over de overgang

Contact met vrouwen die ook in de overgang zijn: Stichting Vuurvrouw

We hebben deze tekst gemaakt met:

Meer onderwerpen