In het kort
- Bij baarmoederhalskanker met uitzaaiingen naar de longen, lever of botten word je meestal niet meer beter.
- Je kunt wel een behandeling krijgen om je klachten minder erg te maken of langer te leven. Bijvoorbeeld bestraling of chemotherapie.
- Je beslist samen met de gynaecoloog welke behandeling je wilt.
- Je kunt op elk moment besluiten om te stoppen met een behandeling. Het helpt om daarover te praten met je partner, kinderen, vrienden, gynaecoloog of huisarts.
- Het is ook goed om met hen te praten over wat je belangrijk vindt in de laatste levensfase.
Behandeling als je niet kunt genezen van baarmoederhalskanker
Als je niet meer kunt genezen, kun je bestraling, chemotherapie of een combinatie van chemotherapie en doelgerichte therapie krijgen. Je kunt ook besluiten dat je geen behandeling wilt.
Het is goed om je wensen te bespreken met je gynaecoloog. Wat is voor jou belangrijk?
Behandelingen hebben altijd voordelen en nadelen.
Je beslist samen met de gynaecoloog of je een behandeling wilt en wanneer je daarmee wilt beginnen.
Chemotherapie bij baarmoederhalskanker die niet kan genezen
Chemotherapie is een behandeling met medicijnen. De medicijnen kunnen kankercellen op alle plekken in je lichaam doden of voorkomen dat het er meer worden. Hierdoor heb je minder klachten en leef je mogelijk langer.
Bijwerkingen van een chemobehandeling zijn:
- misselijkheid en overgeven
Je kunt daarvoor medicijnen vragen aan je gynaecoloog. - problemen met je darmen, zoals diarree of verstopping
- minder goede afweer
Hierdoor word je sneller ziek door virussen en bacteriën. - prikkelingen, tintelingen, ander of minder gevoel in je handen en voeten
Door chemotherapie kunnen de zenuwen beschadigd raken. Dit kan blijvend zijn. - moeheid
Dit kan ook na de behandeling nog weken of maanden duren.
Bestraling bij baarmoederhalskanker die niet kan genezen
Bestraling is een behandeling waarbij kankercellen kapot worden gemaakt met straling.
Voor de bestraling krijg je een CT-scan. Dit is nodig om de plek van de bestraling precies te bepalen.
- Na de scan krijg je met inkt of een tatoeage puntjes op je huid. Deze puntjes moeten in de periode dat je bestraald wordt, blijven staan. Ze zijn nodig om je tijdens de bestraling steeds in de goede houding te leggen. Dan komt de straling op de goede plek.
- De specialist die je behandelt met bestraling (radiotherapeut) bestraalt het gebied waar de kanker zit of heeft gezeten. Dit duurt een paar minuten. Ook kan het gebied waar misschien nog kankercellen zitten bestraald worden, zoals de lymfeklieren onderin je buik.
- Na de bestraling kun je naar huis.
- Je krijgt 5 keer per week bestraling. Meestal 4 tot 6 weken lang.
Bijwerkingen van bestraling
- huidproblemen op de plek van de bestraling
Bijvoorbeeld roodheid, schilfers, wondjes, jeuk en pijn. Na de bestraling gaan deze klachten meestal snel weer over. - moeheid
Dit gaat na de bestraling meestal weer over. - problemen met poepen
Bijvoorbeeld diarree, plotseling moeten poepen of het gevoel hebben dat je moet poepen zonder dat dat zo is. Je kunt hier last van krijgen bij bestraling van de lymfeklieren in de onderbuik. Dan wordt een deel van het laatste stukje dikke darm (endeldarm) mee bestraald. Soms gaan deze klachten niet over. - problemen met plassen
Bijvoorbeeld vaker kleine beetjes plassen, pijn of een branderig gevoel bij het plassen, pijn onder in de buik of rug. Je kunt hier last van krijgen bij bestraling van de lymfeklieren onder in de buik. Dan wordt namelijk een deel van de blaas mee bestraald. Soms gaan deze klachten niet over. - vroeger in de overgang
Dit kan gebeuren als de lymfeklieren onderin je buik worden bestraald. De eierstokken werken dan niet (goed) meer. - dikke benen
Als de lymfeklieren onder in je buik zijn bestraald, kan er vocht in je benen komen. Je benen worden dik. Dit heet lymf-oedeem. Een oedeem-therapeut kan je dan helpen.
Warmtebehandeling bij baarmoederhalskanker die niet kan genezen
Bij deze behandeling worden de kankercellen verwarmd tot een temperatuur van 40 tot 45 graden. Door de warmte gaan de kankercellen dood of reageren ze beter op andere behandelingen.
De behandeling doet geen pijn.
Bij baarmoederhalskanker die niet meer kan genezen wordt een warmtebehandeling meestal samen met chemotherapie gegeven. De behandeling kan de ziekte remmen en ervoor zorgen dat je minder klachten hebt.
Bijwerkingen van warmtebehandeling zijn:
- rode plek op de huid
De huid is dan een beetje verbrand. Dit kan pijn doen. Meestal is het na een paar dagen over. - moeheid
Meestal is dit na een paar uur al over.
Doelgerichte therapie bij baarmoederhalskanker die niet kan genezen
Doelgerichte therapie is een behandeling met medicijnen. Via het bloed kunnen de medicijnen naar kankercellen in je hele lichaam.
Bij baarmoederhalskanker wordt het medicijn bevacizumab gebruikt. Dit medicijn zorgt ervoor dat er minder nieuwe bloedvaatjes worden gemaakt. Als er minder bloedvaatjes zijn bij de kanker, krijgt de kanker te weinig zuurstof en voedingsstoffen. De kanker groeit dan minder snel of wordt kleiner.
Je krijgt het medicijn altijd samen met chemotherapie. Je kunt vaak al bevacizumab gebruiken als je met de chemotherapie begint. Als de chemotherapie klaar is, kun je het medicijn blijven gebruiken om ervoor te zorgen dat de kanker niet of minder snel terugkomt. Je gebruikt het dan tot het niet meer werkt.
Je krijgt de medicijnen via een slangetje in je bloed (infuus). Je gaat daarvoor naar het ziekenhuis.
Hoe gaat het verder als je niet meer kunt genezen van baarmoederhalskanker?
Heb je veel last van bijwerkingen? Of heb je klachten door de kanker zelf? Maak dan een afspraak bij je gynaecoloog. Tegen sommige bijwerkingen of klachten, zoals pijn of bloedverlies uit je vagina, kun je medicijnen of een behandeling krijgen.
Op een bepaald moment kan een behandeling te zwaar voor je worden. Misschien wil je niet (meer) naar het ziekenhuis. Misschien vind je andere dingen inmiddels belangrijker. Bijvoorbeeld de tijd die je nog hebt zo fijn mogelijk maken.
Je kunt op elk moment besluiten om te stoppen met een behandeling. Het helpt om daarover te praten met je partner, kinderen, vrienden, huisarts of gynaecoloog in het ziekenhuis.
Het is ook goed om met hen te praten over wat je belangrijk vindt in de laatste levensfase. Het geeft rust als je weet dat je gynaecoloog en je naasten weten wat je wensen en grenzen zijn. Misschien denk je na over euthanasie. Hier kun je met je huisarts over praten.
In de laatste maanden van je leven zal je huisarts er zo veel mogelijk aan doen om pijn en lijden minder te maken.
Meer informatie over baarmoederhalskanker
- Voor meer informatie kijk je bij Stichting Olijf.
Je kunt via deze stichting ook andere vrouwen leren kennen die baarmoederhalskanker hebben of hebben gehad. - Meer informatie vind je ook op kanker.nl.
- Informatie voor vrouwen met kanker die nog kinderen willen: Freya.
We hebben deze tekst gemaakt met de richtlijn voor artsen over baarmoederhalskanker.