In het kort
- Voor de operatie bespreek je met de gynaecoloog of je nog kinderen wilt.
- Samen beslis je welke operatie het beste bij jouw situatie past.
- Er zijn 2 operaties waarbij je nog kinderen kunt krijgen:
- een operatie waarbij de gynaecoloog een stukje van de baarmoederhals weghaalt (conisatie)
- een operatie waarbij de gynaecoloog de hele baarmoederhals weghaalt, samen met het weefsel eromheen en het bovenste deel van de vagina (trachelectomie)
Wat is baarmoederhalskanker?
Bij baarmoederhalskanker groeit er een gezwel van kankercellen in je baarmoederhals. Dit heet een tumor. De baarmoederhals is het smalle deel van de baarmoeder. Het zit onderaan de baarmoeder.
Er kunnen cellen van de tumor ergens anders in het lichaam komen, meestal in de lymfeklieren onder in de buik (het bekken). Dit zijn uitzaaiingen. Soms komen er uitzaaiingen in andere delen van het lichaam. Zoals de longen, de lever of de botten.
De oorzaak van baarmoederhalskanker is een virus (HPV).
Elk jaar krijgen in Nederland ongeveer 900 vrouwen baarmoederhalskanker. De meeste vrouwen met baarmoederhalskanker zijn tussen de 35 en 45 jaar.
Kun je nog kinderen krijgen na een operatie bij baarmoederhalskanker?
Er zijn bij baarmoederhalskanker 3 operaties mogelijk. Of je nog kinderen kunt krijgen, hangt af van de operatie die je krijgt.
Welke operatie je krijgt, hangt bijvoorbeeld af van je leeftijd, hoe groot de tumor is en of je nog graag kinderen wilt. De gynaecoloog vertelt je wat de risico’s en de voordelen en de nadelen van de operaties zijn. Samen beslis je welke operatie het beste bij jouw situatie past.
Je kunt ook advies vragen aan een gynaecoloog die is gespecialiseerd in vruchtbaarheid. Die kan je uitleggen welke mogelijkheden er zijn.
Operaties waarna je nog kinderen kunt krijgen
- een stukje van de baarmoederhals weghalen (conisatie)
Deze operatie kan als de kanker alleen nog in de baarmoederhals zit (stadium 1).
De baarmoeder blijft zitten. Na de operatie kun je nog zwanger worden. - de hele baarmoederhals weghalen, samen met het weefsel eromheen en het bovenste deel van de vagina weg (trachelectomie)
Deze operatie kan alleen als je geen uitzaaiingen in de lymfeklieren hebt en de tumor kleiner is dan 4 centimeter.
Als de tumor te groot is, kun je voor de operatie misschien chemotherapie krijgen. Deze behandeling kan de tumor kleiner maken zodat je toch geopereerd kunt worden.
De baarmoeder blijft zitten. Na de operatie kun je nog zwanger worden. Er zijn vaak wel vruchtbaarheids-behandelingen nodig. Een bevalling moet na deze operatie altijd met een keizersnee.
Operatie waarna je geen kinderen meer kunt krijgen
- baarmoeder weghalen
Na deze operatie kun je niet meer zwanger worden.
Hoe gaat een operatie waarbij de gynaecoloog een stukje van je baarmoederhals weghaalt (conisatie)?
Zo gaat de operatie:
- Je krijgt voor de operatie een ruggenprik of narcose. Bij een ruggenprik voel je geen pijn in je onderlichaam. Je bent wel wakker. Bij een narcose voel je geen pijn en slaap je.
- De operatie gaat via de vagina.
- De gynaecoloog snijdt een stukje van de baarmoederhals weg.
- Soms haalt de gynaecoloog bij de operatie ook de lymfeklieren onder in je buik (bekken) weg.
Bij sommige tumoren is de kans op uitzaaiingen in de lymfeklieren wat groter. Als dat bij jou zo is, dan haalt de gynaecoloog bij de operatie ook alle lymfeklieren in het bekken weg. Een arts (patholoog) onderzoekt na de operatie of er kankercellen in de lymfeklieren zitten. Als dat zo is, dan kan de gynaecoloog je bestraling adviseren. - Je kunt meestal dezelfde dag weer naar huis.
Na de operatie heb je 1 tot 3 weken last van bloedverlies uit de vagina. Dit is normaal.
Je wordt nog gewoon ongesteld. Je kunt ook zwanger worden.
Bijwerkingen en gevolgen van de operatie
Deze operatie geeft bijna nooit problemen. Bijwerkingen en gevolgen zijn:
- een bloeding van de wond
Bel naar het ziekenhuis als je meer bloed verliest dan wanneer je ongesteld bent. - moeilijker zwanger worden
Na een behandeling maakt de baarmoederhals soms minder slijm aan. Zwanger worden kan dan moeilijker gaan. Dit komt bijna nooit voor. - een iets grotere kans dat een baby te vroeg geboren wordt
Daarom krijg je bij een zwangerschap vaker controles in het ziekenhuis. - smallere ingang van de baarmoederhals door kleine littekens
Daardoor kun je meer buikpijn hebben als je ongesteld bent. Dit komt heel weinig voor. - Als je lymfeklieren zijn weggehaald kun je last krijgen van dikke benen, een dikke buik of dikke schaamlippen. Dit komt door vocht dat niet goed wordt afgevoerd. Dit heet lymf-oedeem. Een oedeem-therapeut kan je dan helpen.
Hoe gaat een operatie waarbij de gynaecoloog je hele baarmoederhals weghaalt (trachelectomie)?
De operatie gaat zo:
- Je krijgt een narcose voor de operatie. Dat betekent dat je slaapt en geen pijn voelt. Je krijgt ook een ruggenprik.
- De gynaecoloog haalt alle lymfeklieren onder in je buik (bekken) weg.
- De gynaecoloog haalt de hele baarmoederhals en het weefsel daar omheen weg. Dat kan via de vagina of door een snee in de buik. Ook haalt de arts het bovenste (diepste) deel van de vagina weg. De vagina wordt dus korter.
- De arts maakt de vagina vast aan de baarmoeder.
- Een groot deel van de baarmoederhals is weg. De gynaecoloog kan het onderste deel van de baarmoeder sterker maken met een bandje. Dit heet cerclage. Dit maakt de kans kleiner dat je te vroeg ontsluiting krijgt als je zwanger wordt.
- Na de operatie blijf je een paar dagen in het ziekenhuis.
Bijwerkingen en gevolgen van de operatie
- dikke benen, een dikke buik of dikke schaamlippen
Dit komt door het weghalen van de lymfeklieren. Dit heet lymf-oedeem. Een oedeem-therapeut kan je dan helpen. - een kortere vagina
Je kunt nog wel vrijen, maar het kan anders voelen. - problemen met plassen
Soms werkt de blaas na de operatie minder goed. Je voelt niet meer goed wanneer je moet plassen of je kunt je blaas niet goed leegplassen. - grotere kans dat een baby te vroeg geboren wordt
Daarom krijg je bij een zwangerschap veel controles in het ziekenhuis.
Hoe gaat het verder na de operatie bij baarmoederhalskanker?
De tumor en de lymfeklieren die zijn weggehaald bij de operatie worden onderzocht. Na ongeveer 5 tot 10 dagen krijg je de uitslag van dat onderzoek. De uitslag is belangrijk. Je hoort of je nog meer behandelingen nodig hebt.
Baarmoederhalskanker kan terugkomen. Daarom blijf je onder controle bij de gynaecoloog. De gynaecoloog maakt een paar keer per jaar een uitstrijkje. Als baarmoederhalskanker terugkomt, kun je weer behandeld worden.
Tijdens de controles kun je de gynaecoloog vertellen hoe het met je gaat. De behandeling van baarmoederhalskanker kan grote gevolgen hebben, zoals problemen met seks, relaties, werk, moeheid die niet overgaat of psychische klachten.
- Praat hierover met je huisarts of de arts in het ziekenhuis.
- Bij problemen kan de arts je doorsturen naar bijvoorbeeld een seksuoloog of psycholoog.
- Het kan ook helpen om erover te praten met andere vrouwen met baarmoederhalskanker. Je vindt die via Stichting Olijf.
- Je kunt ook praten met andere vrouwen die moeilijk zwanger worden na de behandeling van kanker. Je kunt ze leren kennen via Freya.
Wanneer het ziekenhuis bellen na een operatie van baarmoederhalskanker?
Bel met het ziekenhuis waar je geopereerd bent als 1 of meer van deze dingen voor jou kloppen:
- De wond blijft bloeden.
- Je verliest meer bloed via je vagina dan wanneer je ongesteld bent.
- Je hebt koorts hoger dan 38,5 graden.
- De wond (of het gebied eromheen) is rood en dik.
- Je maakt je zorgen.
Meer informatie over baarmoederhalskanker
- Voor meer informatie kijk je bij Stichting Olijf.
Je kunt via deze stichting ook andere vrouwen leren kennen die baarmoederhalskanker hebben of hebben gehad. - Meer informatie vind je ook op kanker.nl.
- Informatie voor vrouwen met kanker die nog kinderen willen: Freya.
We hebben deze tekst gemaakt met de richtlijn voor artsen over baarmoederhalskanker.