Ovariumcysten

Wat zijn ovariumcysten?

Een ovarium is een eierstok. Hormonen zorgen dat de eierstokken follikels (= eiblaasjes) maken. Hormonen zorgen er ook voor dat er een eisprong ontstaat en dat er andere hormonen worden gemaakt. Dit zijn allemaal normale activiteiten van een eierstok, maar soms kunnen hierdoor cysten ontstaan. Een normale cyste is een klein met vocht gevuld blaasje. Cysten op de eierstokken komen veel voor. Sommige zijn normaal en worden ‘fysiologische cysten’ genoemd. Andere soorten cysten zijn niet normaal en kunnen klachten geven. De fysiologische cysten zijn kleine, met vloeistof gevulde blaasjes die zich vormen tijdens de menstruele cyclus. Andere typen cysten kunnen heel groot zijn, meerdere blaasjes bevatten, of andere typen weefsel bevatten, zoals haar, bot of vloeistof. Deze cysten moeten soms met een operatie verwijderd worden.

Hoe ontstaat een cyste?

Cysten kunnen ontstaan onder invloed van de hormonen in je lichaam. Soms kunnen ze ontstaan onder invloed van bepaalde medicijnen en sommige cysten zijn al aanwezig in het lichaam sinds de geboorte.

Wat zijn kenmerken van ovariumcysten?

Meestal heb je geen klachten als je een cyste op je eierstok hebt. Soms veroorzaken cysten wel klachten. Je kunt last hebben van pijn of kramp in de buik. De pijn kan komen en gaan. Als een cyste heel groot is, merk je misschien een bobbel in je onderbuik.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Een ovariumcyste kan gevonden worden tijdens een lichamelijk onderzoek als deze groot genoeg is voor de dokter om te voelen. Cysten worden meestal gevonden met behulp van een echo die gericht is op de baarmoeder en de eierstokken.

Welke behandeling is mogelijk?

De behandeling hangt af van het soort cyste dat is gezien.
Normale (fysiologische) cysten verdwijnen meestal vanzelf. Pijnstillers als Naproxen, Ibuprofen en Paracetamol kunnen de pijn verlichten. Je dokter zal je mogelijk adviseren om hormonen te gebruiken om je menstruatie te controleren en de vorming van nieuwe cysten te voorkomen. Dit kan met ‘de pil’, maar soms moeten andere soorten hormonen worden gegeven.

Grotere cysten die niet weggaan of veel pijn veroorzaken moeten soms met een operatie weggehaald worden. Dit gebeurt dan meestal met een kijkoperatie.

Heb ik hier in de toekomst last van?

De meeste cysten veroorzaken geen problemen in de toekomst. Fysiologische cysten kunnen op een later tijdstip terugkomen. Als je geen pijnklachten hebt is een behandeling niet nodig. Als deze cysten wel pijn geven, kan hormoon-medicatie helpen met het voorkomen van het steeds terug komen van cysten. Ook als een cyste met een operatie is verwijderd, is er een kans dat er een nieuwe cyste zal groeien. Soms zijn daarom controles nodig met de echo.

Verantwoording

Deze tekst is met toestemming van de North American Society for Pediatric and Adolescent Gynecology (http://www.naspag.org/) vertaald door de NVOG-werkgroep Kinder- en Adolescentengynaecologie.

Publicatiejaar: 2019

Meer onderwerpen