Hormoonzalf voor de geslachtsdelen
De behandeling van LS bestaat uit een sterke corticosteroïdenzalf, klasse 4 of 3, en een vette basiszalf. Corticosteroïden zijn bijnierschorshormonen die de ontsteking van de huid remmen. Hierdoor worden klachten zoals jeuk en pijn meestal snel minder. De behandeling helpt ook om verdere veranderingen van de huid, zoals littekens en vergroeiingen, te voorkomen.
LS is een chronische aandoening. Daarom is het belangrijk om de corticosteroïdenzalf te blijven gebruiken, ook als je geen klachten meer hebt. Je gebruikt de zalf volgens een smeerschema.
Hoe vaak moet je smeren?
Je gebruikt de corticosteroïdenzalf volgens een smeerschema. Dit bestaat meestal uit een startschema, een afbouwschema en een onderhoudsschema. Het schema kan per persoon verschillen.
Bij de start van de behandeling smeer je de corticosteroïdenzalf meestal 4 weken iedere dag. Als de LS rustig wordt, bouw je het smeren stap voor stap af. Je smeert dan bijvoorbeeld eerst 4 keer per week, daarna 3 keer per week en daarna 2 keer per week. De dagen waarop je smeert, zijn altijd achter elkaar. Smeer je bijvoorbeeld 3 keer per week? Dan smeer je op 3 dagen achter elkaar.
Is de LS rustig en heb je geen klachten? Ook dan blijf je de corticosteroïdenzalf gebruiken. Je smeert dan 1 tot 2 keer per week. Zo help je om de LS rustig te houden.
Krijg je opnieuw klachten? Dan kan het nodig zijn om de corticosteroïdenzalf tijdelijk weer iedere dag te gebruiken. Als de klachten minder worden, bouw je het smeren weer stap voor stap af. Bespreek met je arts welk smeerschema voor jou geschikt is.
Naast de corticosteroïdenzalf gebruik je iedere dag een vette basiszalf. Smeer deze minimaal 2 keer per dag. De basiszalf helpt om de huid te verzorgen en te beschermen.
Weefsel dat verdwenen is kan door de behandeling niet meer terugkomen. De behandeling voorkomt vooral verdere aantasting van de huid rondom de vagina en anus en onderdrukt de symptomen zoals de jeuk. In het verleden werden ook wel crèmes met oestrogeen (vrouwelijk hormoon) of hormoontabletten gebruikt. Het effect daarvan is alleen niet bewezen. De arts schrijft dit daarom niet meer voor bij LS.
Verzorgende crème voor de rest van het lichaam
Hormoonzalf helpt goed tegen pijn en jeuk aan de geslachtsdelen. Het is daarnaast van belang dat de huid gevoed wordt door een verzorgende, vette zalf zoals vaseline of lanettezalf. De huidafwijkingen op andere plekken van het lichaam reageren echter niet goed op hormoonzalf. Als de huid strak aanvoelt kun je het beste een gewone verzorgende crème gebruiken. Dit geeft meestal wel verlichting.
Operatie?
Een operatie (zoals plastische chirurgie met vervanging van de huid) is meestal geen oplossing. Na een operatie komt de aandoening namelijk vaak weer terug. Bovendien zijn ingrepen in dit gebied heel gevoelig en er ontstaan makkelijk complicaties zoals ontstekingen. Als je veel klachten ervaart bij vrijen, kan een ingreep wel besproken worden. Dit is heel afhankelijk van je persoonlijke situatie.
Bij meisjes
Bij jonge meisjes zijn de meest voorkomende problemen jeuk en pijn aan de buitenste vulvalippen en het gebied rondom de anus. De arts kan hiervoor een hormoonzalf voorschrijven.
Zie voor meer informatie Lichen sclerosus bij meisjes.